زمينه‌هاى تاريخى كتاب كافى با تكيه بر جنبه‌هاى كلامى زمينه‌هاى تاريخى كتاب كافى با تكيه بر جنبه‌هاى كلامى « 1 » على معمورى چكيده كتاب كافى كلينى ، نخستين اثر جامع حديثى شيعه است كه با دربرداشتن ابواب گوناگون اعتقادى ، فقهى ، تاريخى و . . . از جايگاه و اهميت ويژه‌اى در تاريخ انديشه شيعه برخوردار است . در اين پژوهش درصدد شناسايى زمينه‌هاى تدوين اين اثر و جايگاه تاريخى آن بوده ، به‌طور خاص بر ابعاد كلامى آن تمركز نموده ، در پى اثبات اين ادعا هستيم كه روايات كلامى كافى بيش از آن كه پايگاه سندى قدرت‌مندى داشته باشند ، در چارچوب ايدئولوژى اعتقادى شيعه در آن عصر شكل گرفته و مستندات ديگرى براى اثبات درستى آنها چون اعتبار عقلى يا وجود قراينى پيرامونى مبنا قرار گرفته است . ابتدا گزارش كوتاهى از زندگى كلينى ارائه داده و سپس به بررسى كتاب كافى و ابعاد كلامى آن خواهيم پرداخت . كليدواژه‌ها : كلينى ، كافى ، حديث شيعه و ابواب كافى . شرح حال كلينى محمد بن يعقوب كلينى در ميانه قرن سوم هجرى در روستاى كُلِين يا كُلَين « 2 » به دنيا آمد . سال دقيق ولادت وى معلوم نيست . مناطق چندى به نام كلين البته با اختلاف

--> ( 1 ) . نامهء تاريخ پژوهان ، على معمورى ، سال اول ، شمارهء دوم ، تابستان 1384 ، ص 137 - 163 . ( 2 ) . دربارهء ضبط نام كلين ر . ك : سمعانى ، الانساب ، ج 5 ، ص 91 ؛ زبيدى ، تاج العروس ، ج 9 ، ص 322 و مجلسى ، بحار الأنوار ، ج 25 ، ص 39 .